Ondernemen moet niet altijd rond het grote geld draaien, dat bewijzen sociale ondernemers. Zij nemen de groei en ambitie van normaal ondernemerschap, maar voegen er sociaal engagement aan toe. Een trend die ook meer en meer in The Birdhouse voorkomt. In ons laatste cohort bevinden zich alvast drie sociale ondernemingen: Pastati en Humainly. Hoog tijd voor een gesprek dus.

Digitaal werk in Afrika

Sociaal ondernemerschap moet zich niet beperken tot België, dat bewijst Humainly. Zij lossen geen Belgische, maar wel Nigeriaanse sociale problemen op. “We pakken het probleem van extreme armoede aan in Nigeria.” vertelt Jonatan Snyders, mede-oprichter van Humainly.

Dat doen we door trainingen te geven in digitale skills en ondernemerschap aan werkloze jongeren. We bieden daarnaast de jongeren ook digitaal werk aan, zodat ze geld verdienen om de trainingsperiode te overbruggen.

Dat digitale werk doen de jongeren voor Westerse start-ups. Zo hebben digitale bedrijven vaak personen nodig om hun AI-systemen te trainen, bijvoorbeeld door foto’s in categorieën in te delen. Via het crowdsourcing systeem van Humainly doen jongeren uit Nigeria dat, en zo verdienen ze een inkomen om hun schoolperiode te overbruggen. “We geven nu werk aan een dertigtal personen in Nigeria,” vertelt Jonatan.

Maar we willen onze impact vooral vergroten, en daarom moeten we groeien. Want hoe groter we worden, hoe meer mensen we helpen. Daarom willen we nu vooral kapitaal ophalen en verder doorgroeien als start-up.

Het idee voor Humainly kwam er na een reis van Jonatan.Ik reisde enkele jaren terug rond in Zuid-Amerika.” vertelt hij. “Natuurlijk een heel ander continent dan Afrika. Maar tijdens die reis kwam ik in Venezuela terecht. Toen was de situatie daar al relatief slecht, en dankzij die ervaring begon ik na te denken over een manier om mensen in zo’n landen aan het werk te helpen. Een heel aantal iteraties later is daar het idee van Humainly uitgekomen.”

Maar opnieuw blijkt die combinatie van sociaal en ondernemerschap niet altijd de makkelijkste optie. “We zijn gestart als vzw, want voor ons is het erg belangrijk dat we impact-first zijn.” vertelt Jonatan. “Al onze winsten willen we zo herinvesteren, net om ons doel te versterken. Maar dat heeft ook problemen, want bijvoorbeeld kapitaal ophalen als vzw ligt erg moeilijk. Daarom moeten we naar een hybride model gaan, tussen vzw en onderneming. Zo zou er een deel zijn waar we winst op maken, en een deel dat non-profit blijft, zodat we onze missie behouden.”

Die combinatie van sociaal en winst maken staat dus centraal voor Humainly en ook andere sociale ondernemers “We willen een bedrijf zijn waar impact gedreven wordt door economie,” besluit Jonatan.

Sociale en lokale pasta

Pastati is daarentegen een heel andere sociale onderneming. Zij maken verse, ambachtelijke pasta in België, en doen dat in samenwerking met de sociale economie. Maar achter die onderneming gaat opnieuw een persoonlijk verhaal schuil.

Ik ben mijn hele carrière in het bedrijfsleven actief geweest, onder andere als leidinggevende en consultant in de medische en sociale sector.” vertelt oprichter Kristl De Loose. “Maar drie jaar geleden werd ik plots aan één kant doof, waardoor ik moest stoppen met mijn job. Na heel wat denkwerk besloot ik toen om mijn liefde voor Italië te combineren met mijn ervaring in de sociale sector.

Nu produceert Kristl met Pastati verse pasta in België. “We produceren onze pasta in een maatwerkbedrijf in Oudenaarde, een vroegere beschutte werkplaats dus, en daarnaast werken we zoveel mogelijk met Belgische en lokale producten. De ricotta voor onze ravioli komt bijvoorbeeld uit Berlare. Daarnaast focussen we in de productie en de verpakking erg hard op duurzaamheid.” legt Kristl haar bedrijf uit.

En daarmee zijn ze een scherp voorbeeld van een sociale onderneming die engagement en ondernemerschap in één organisatie samenbrengt. “We raken een gevoelige snaar bij consumenten want we maken pasta met een verhaal”, stelt Kristl. “Niettemin moeten we zelf ook competitief blijven. Een sociale onderneming is nog steeds een onderneming, en uiteindelijk moet het economische plaatje ook kloppen.